ГДУО арга
Газар доороос уусгах
арга
"Бадрах Энержи" нь Монголын анхны ISR аргаар уран олборлогч компани-энэ арга нь хүдрийг газар дор үлдээж, уламжлалт уурхайтай харьцуулахад байгаль орчинд маш бага нөлөө үзүүлдэг.
Шингээх худаг өрөмдөнө
Уусгах уусмалыг ураны давхрагад хэд хэдэн худгийн сүлжээгээр шингээнэ. Газрын гадаргад ухах шаардлагагүй.
Уран газар дор уусна
Уусмал нь газар дор уранийг сонгомлоор уусгана, эргэн тойрны геологид нөлөө үзүүлэхгүй.
Уранаар баялаг уусмал гаргаж авна
Ураны агуулгатай уусмалыг гадаргын байгууламж руу татаж, шар нунтаг болгож боловсруулна.
Олборлолтын дараа давхраг сэргэнэ
Уран олборлосны дараа газар доорх ус нь анхны чанартаа эргэн сэргэдэг, ISR аргын онцгой давуу тал.
Газар доор уусган олборлох арга
Газар доор уусган олборлох (ГДУО) арга нь олборлолтын уламжлалт аргууд болох ил болон гүний уурхайгаар олборлох боломжгүй бага агуулгатай элсэн чулуун дахь ураны ордыг олборлоход ашигладаг шалгарсан арга юм.
Ураны давхарга нь ус нэвчүүлэх чадвартай элсэн чулуун дотор оршдог бөгөөд дээд, доод уст давхаргыг тусгаарласан ус үл нэвтрүүлэх шавран давхаргаар хүрээлэгдсэн байх ёстой. Зөөвч-Овоогийн орд эдгээр нөхцөлийг бүрэн хангадаг.
ГДУО аргыг зэс, литий, кали зэрэг эрдсийг олборлох зорилгоор дэлхийн олон оронд — Австрали, АНУ, Орос, Казакстан, Хятад, Узбекистан, Канад зэрэг улсад өргөн ашиглаж байна.
ГДУО арга ямар зарчмаар явагддаг вэ?
Уусгах уусмалыг шингээх цооногоор ураны давхаргад дамжуулж эргэлдүүлнэ. Уусмал нь хүдэр доторх ураныг уусгахад ойролцоогоор нэг сар шаардагдана. Ураны агуулгатай уусмалыг олборлох цооногоор гадаргын боловсруулах байгууламж руу татаж авдаг. Хүдэр нь газар дор хэвээр үлдэж, зөвхөн уусгасан металл гадаргуу руу гарна.
Уусмал шингээх
Уусгах уусмалыг шингээх цооногоор ураны давхаргад дамжуулна.
Уран уусгах
Уусмал нь хүдэр доторх ураныг ойролцоогоор нэг сарын хугацаанд уусгана.
Гадаргуу руу татах
Ураны агуулгатай уусмалыг олборлох цооногоор гадаргын байгууламж руу татаж авна.
Боловсруулж, эргүүлэх
Ураныг уусмалаас цэвэршүүлэн, хатааж савлаад, цэвэрлэгдсэн уусмалыг ордод буцаан эргүүлнэ.
ГДУО арга бусад аргуудаас давуу талтай болох нь
Газрын гадарга
Ил уурхай, овоолго үүсгэхгүй — үйл ажиллагааны явцад байгалийн төрх хэвээр хадгалагдана.
Тоног төхөөрөмж, ялгаралт
Хүнд даацын уурхайн машин шаардлагагүй; чимээ, тоос, дизель ялгарал хамгийн бага; хүдэр тээвэрлэх зам хэрэггүй.
Боловсруулалт
Тэсэлгээ, малталт, хүдэр бутлах шаардлагагүй — боловсруулах байгууламж энгийн.
Уян хатан байдал
Үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг шаардлагад нийцүүлэн тохируулах боломжтой.
Усны хэрэглээ
Уурхайн ус татах шаардлагагүй; усны хэрэглээ уламжлалт аргаас 3–5 дахин бага.
ГДУО аргыг ашиглах нөхцөл
- Ураны агуулгатай элсэн чулуу нь уусгах уусмал эргэлдэхүйц хангалттай ус нэвчүүлэх чадвартай байх.
- Дээд, доод уст давхаргыг ус үл нэвтрүүлэх шавран давхарга тусгаарласан байх.
- Уст давхаргууд нь гидрологийн хувьд бие биенээсээ тусгаарлагдсан байх.
- Ураны хүдэр агуулсан уст давхарга нь давс, уран болон бусад металлаар байгалийн жамаар баяжсан, ундны усанд тохиромжгүй байх.
Газрын доорх усыг хамгаалах
Газрын доорх усны хамгаалал нь байгаль орчны хамгийн чухал асуудал бөгөөд олборлолтын бүх үе шатанд дараах зарчмыг мөрддөг.
Олборлолт эхлэхээс өмнө бүс нутгийн газрын доорх усны гидрогеологийн нөхцөлийг үнэлдэг.
Олборлолтын үйл ажиллагаа ундны усны хангамжид аюул учруулахгүй байх.
Бүх үе шатанд зөвхөн эрдэсжсэн усны давхарга л олборлох бүсээс тооцоолсон зайд нөлөөлдөг.
Олборлох бүсийн дотор, гадна хяналтын цооногууд усны урсгал, чанарыг тасралтгүй хянадаг.
Нөхөн сэргээлтийн дараа газрын доорх усны чанар олборлолтоос өмнөх төлөв байдалтай тэнцэх ёстой.